دوست دارید برای نوجوان تان بهترین پدر و مادر باشید؟ دوست دارید اعتماد به نفس نوجوانان تان عالی باشد، تا اگر در موقعیتی قرار گرفت که شما حضور نداشتید بهترین تصمیم را بگیرد؟ درباره ی مهارت افزایش اعتماد به نفس نوجوانان چقدر آگاهی دارید؟ می خواهید نوجوان تان اعتماد به نفس عالی داشته باشد؟ پس با مقاله ما همراه شوید.

اعتماد به نفس نوجوانان

تعریف اعتماد به نفس چیست؟

اعتماد به نفس یعنی من خودم را دوست دارم. به خودم انگیزه می دهم. اشتباهاتم را می پذیرم . از آنها درس می گیرم و به تلاشم ادامه میدهم.

دوستی و درک  والدین با فرزند نوجوان شان نقش بسیار مهمی در رشد و افزایش اعتماد به نفس نوجوانان دارد. نوجوانی دوره ای است که شخص  هم از لحاظ روانی و هم از لحاظ فیزیولوژی در حال تجربه متفاوت و رو به  تکامل و بلوغ  است اگر ما بتوانیم از دیدگاه آنها به مسائل نگاه کنیم بهتر می توانیم به درک شان برسیم. و دوستی بهتری بین نوجوانان و والدین ایجاد می شود. گاهی اوقات برای درک نوجوان تان لازم است مثل او فکر کنید و از دریچه دیدگاه او اطراف را بنگرید. این گونه بهتر جهان درون نوجوان را متوجه می شوید. و بهتر در می یابید که چه نوع رفتاری با نوجوانتان متناسب است. که هم باعث افزایش اعتماد به نفس در نوجوان شود و هم دوستی عمیقی بین شما و نوجوان شکل بگیرد.

دوره خاص نوجوانی

نوجوانی سنی ميان كودكى و جوانى است. كه شرايط خاص خودش را دارد از جمله تغييرات هورمونى كه  نوجوان با آن درگیر است. نوجوان در این دوره  احتیاج به همدلی ، حمایت اجتماعی دارد ،تا بتواند اعتماد به نفس خود را افزایش بدهد و حفظ کند. اعتماد به نفس نوجوانان به عوامل مختلفی بستگی دارد كه در این مقاله به صورت خلاصه و مفید به آن مي پردازيم. درواقع نوجوانی مثل يک سكوی پرش محسوب مي شود. اگر نوجوان اين دوره را با سلامت روانی و حمايت عاطفی خوبی پشت سر بگذارد و آسيب هايی كه در اين سن اشخاص نوجوان را تهديد ميكند را به سلامت طى كند. می تواند در بقيه ايام عمر شرايط بهتر و مطلوب تری را تجربه كند.

نوجوانی دوره خاصی است كه نوجوان پر از انرژی، افکار مختلف و با روحیه های متفاوت و مثل فصل بهار متغیر ظاهر می شود. و تلاش می کند که مورد تایید قرار بگیرد و اعتماد به نفس خود را افزایش بدهد.

آنتونی رابينز می گوید:”نشاط و خوشدلي اعتماد به نفس شما را تقويت ميكند.”

اعتماد به نفس در مجموعه هوش عاطفى یا هیجانی قرار می گيرد. كه با افزایش علم و مطالعات انجام شده، مشخص شده است علاوه بر هوش علمی،  يادگیری هوش هيجانی برای توسعه فردی اشخاص حياتی است

بخش‌های مختلف تعریف اعتماد به نفس

• الف.آگاهی از احساس و عواطف خود
• ب.كنترل و مديريت احساس خود
• پ.برانگیختن خود و انگیزه دادن به خويشتن
• ت.حس همدلی داشتن با ديگران
• ث.تنظيم روابط خود با ديگران

نوجوانان دراين دوره بايد با احساسات خود آشنا شوند. و وقتی احساسی درون آنها شكل می گیرد را درک كنند تا بتوانند به تصميم گیری صحيحی برسند. و خانواده نقش مهمی را برای رسيدن نوجوان به اعتماد به نفس و درک احساسات خود دارد. هر چقدر نوجوان از سمت والدين خود حمايت شود و در واقع خانواده حامی عاطفي و حامی اجتماعی او باشند، روند بهتری برای داشتن اعتماد به نفس را طی می كند.مثلا:

یک.

سپردن  مسئوليت  به نوجوان برای انجام دادن. اين باعث ميشود  تا نوجوان به درک مسئوليت پذیری برسد. و احساس بلوغ و اعتماد به نفس هم درون او شكل بگیرد. مثلا خريد كردن برای خانه يا انجام دادن امور بانكی.

دو.

در انجام امور مربوط به خانه يا مسافرت رفتن و غیره از نوجوان نظراتش را جويا شويد. و دﻻيلی که باعث شده که این نظر را داشته باشد بپرسید. اين كار باعث می شود تا نوجوان هميشه خودش را برای گفتگو و تعاملات آماده كند. و برای تصمیم ها و نظراتش عقلانی و منطقی فکر کند و اگر در موقعيتی قرار گرفت كه احتياج به مذاكره و گفتگو باشد بهتر بتواند تعامل را برقرار كند و از اين طريق به اعتماد به نفس مطلوب و حقيقی وارد می شود.

سه.

در زمانی كه نوجوان عصبی يا آشفته است به جای اينكه بخواهيد به عنوان والدين و بزرگ تر علت عصبانيتش را تجسس کنید يا او را قضاوت كنيد،با نوجوان همدلی كنيد. و سعی كنيد احساس امنيت و آرامش در نوجوان ايجاد كنيد. زمانی که به آرامش نسبی رسید با او مشورت کنید و  برای فروکش کردن عصبانيتش و علت عصبانی شدنش راه حلی بيابيد. اين گونه نوجوان ياد می گيرد به جای آشفته شدن احساسات خودش را تحليل كند. تصميم گیری درستی داشته باشد و اعتماد به نفسش تقويت شود.

چهار.

با نوجوان خود رابطه گرم و صميمی برقراركنيد. و از او درباره ی اهداف مورد علاقه اش بپرسید و كارهايی كه دوست دارد انجام بدهد، دغدغه هايش را جويا شويد. تا نوجوان احساس امنيت كند. با بيان كردن اهداف ، كارها و دغدغه های خود که در رابطه با نوجوان تان دارید، علاوه بر حس آرامش احساس اعتماد به نفس در او رشد كند.

پنج.

به انتخاب های نوجوان خود اهميت دهيد هر چند كه از نظر شما موجه نباشد. این کار شما اعتماد به نفس نوجوانان را افزایش میدهد. انتخاب رنگ اتاق يا سليقه چيدمان اتاقش،یا نوع پوششی که انتخاب کرده است. شما به جای بد اخلاقی و تند رفتار کردن و جلوگیری كردن از نوجوان مي توانيد با او صحبت كنيد و دلايل انتخابش را بپرسيد. و در يک تعامل سازنده اگر نظری داريد درباره انتخاب نوجوان مطرح كنيد. زیرا اگر بخواهید اعمال فشار کنید ،نوجوان ممکن است از شما رو گردان شود و جمع دوستانش را ترجیح بدهد. و آنجا دنبال تایید شدن باشد و اینگونه نواجوان از شما دور می شود و سعی می کند کمتر با شما تعامل داشته باشد.

شش.

به نوجوانان خود ياد بدهيد كه داشتن احساسات وهيجانات مختلف و حتي متضاد با احساس بقیه، مسئله سخت يا شرم آوری نيست. و مسئله  قابل اهميت اين است كه بتوانند كنترل احساسات و هيجانات خود را ياد بگيرند. در اين صورت وقتی در شرايط احساسی مختلف قرار می گیرند ،می توانند تصميم بهتری بگيرند و كنترل بيشتری روی خود داشته باشند.

هفت.

به نوجوان بايد اجازه داد كه در تعامل با گروه های همسن و سال خود باشد تا همكاری و مشاركت اجتماعي را ياد بگيرد. بتواند با اجتماع و انسان ها ضمن حفظ حريم شخصی خود ،تعاملات سازنده داشته باشد. و از اين طريق به ايجاد اعتماد به نفس نوجوانان و توسعه فردی او كمک شود.

نوجوانان بيشتر از آنكه به نصيحت و امر و نهی احتياج داشته باشند به دوست و همراه نيازدارند. تا بتوانند آنها را درك كنند و غوغايی كه در سر دارند را با آنها در ميان بگذراند. برای احساسات خود بدون ترس از قضاوت و واهمه صحبت كنند. اگر ما بتوانيم حامی عاطفی نوجوانان باشيم علاوه بر افزايش اعتماد به نفس نوجوانان،از لغزش  های احتمالی كه در اين سن تهديدشان می كند مصون می مانند.

اعتماد به نفس كاذب در نوجوانان چيست؟

گاهی اوقات با ناديده گرفتن هيجان نوجوان و جدی تلقی نكردن او و دغدغه هايش،نوجوان گرايش های نا به هنجاری پيدا می كند. كه حتی ممكن است اعمالی را انجام دهد علاوه بر خطرناک بودن آثار سويی  در آينده نوجوان داشته باشد.

دوستی هايی كه برای پنهان كردن كمبود هايش با افراد سمی انجام می دهد. مصرف دخانيات برای پنهان كردن عقده ی حقارت و نادیده گرفته شدن است.  اين گونه رفتارهای هنجارشکن برای نشان دادن خود است و كمبود اعتماد به نفس نوجوانان، نبود محبت والدين و طرد شدگی نوجوان را نشان می دهد.

نوجوانان را با ورزش آشتی دهيد

ورزش نقش مهمی در ساختار روانی نوجوانان می گذارد. افزايش حافظه ،افزايش تحرك جسمی ، افزايش مهارت اجتماعی شدن  و نتيجه همه اين موارد افزايش اعتماد به نفس نوجوانان است.

والدين  بايد تلاش كنند تا بستری فراهم كنند كه نوجوان با اشتياق به سمت يادگيری و توسعه فردى خود برود و بتواند نتايج خوبی را بدست بياورد. داشتن آزادی عمل نسبی به نوجوان كمك ميكند تا برای  امور پيش روی خود آمادگی داشته باشد. نوجوانان برای درک احساسات خود احتياج به دوستی با همسن و سال های خود دارند. و در همنشینی با دوستان خود می توانند هیجان و احساسی که بین آنها مشترک هست را مطرح کنند و به راه حل برسند. در نتیجه از بی قراری های مختص این سن کمی کاسته شود.

تاثیر خوشبینی و مثبت اندیشی بر اعتماد به نفس نوجوانان

با تعریف صحیح اعتماد به نفس نوجوانان خود محیط ذهنی بهتری را در جهت توجه و تمرکز به امور مثبت فراهم می کنید.

خوشبینی و مثبت اندیشی را به نوجوانان خودتان یاد بدهید. نوجوانان یاد می گیرند که با مثبت اندیشی همیشه قسمت مثبت قضیه را ببینند و حتی اگر شخصی از آنها انتقاد کرد به جای موضع گیری و واکنش سریع ، اینگونه فکر کنند که” دوست  من است. و انتقادش برای رشد و پیشرفت من بوده است نه آسیب زدن به من”و این نگرش  باعث می شود که اعتماد به نفس نوجوانان افزایش یابد،

زیرا اگر نوجوان با منفی نگری به قضایا نگاه کند ، آن وقت با حرف های دیگران و نظرات دیگران سریع عصبانی می شود و سعی می کند واکنش نشان بدهد و حتی ممکن است اعتماد به نفس نوجوانان هم آسیب ببیند. و کاهش پیدا کند و اطرافیانی که واقعا خیرخواه او هستند از او جدا شوند.

خوش بینی موجب می شود که اگر نوجوان دچار مشکلی شد، به جای اینکه سریع تسلیم شرایط شود و بگوید که من نمی توانم ، تمام جوانب را در نظر بگیرد و راه حلی بیابد.

حس خوب خوشبینی

خوش بینی سبب بروز حس خوب شخص نسبت به خودش می شود. و انتقادهای درونی که مدام به دنبال ضعیف کردن شخصیت و اعتماد به نفس فرد است.

انتقاد های درونی با خوش بینی کمرنگ می شود و از بین می رود. خوش بینی یعنی تلاش کردن در جهت صحیح و حتی اگر زمانی شرایط طبق برنامه پیش نرفته باشد، چون فرد اعتماد به نفس خوبی دارد ، به جای ناامیدی و ناراحتی برنامه ی دیگری را برای خود در نظر می گیرد.

وقتی نوجوان ذهنیت مثبت اندیش و خوش بین داشته باشد ، در مسئولیت پذیری بهتر عمل می کند. و مسئولیت صد در صدی کارهایش را به عهده می گیرد و می داند که هر  کاری که انجام می دهد در سرنوشتش تاثیر دارد.

انتقادهای درونی قاتل اعتماد به نفس نوجوانان

به نوجوانان خود بگویید که به انتقادهای درونی خود  اهمیت ندهد. انتقادهای درونی شما بیشتر برگرفته از صحبت اطرافیان یا کمبود اعتمادبه نفس خودتان است، وقتی میخواهید کاری را انجام دهید و انتقادهای درونی مانع انجام آن می شود. و شما با ترس از شکست مواجه می شوید، اگر نوجوانان به انتقادهای درونی بها بدهند کم کم ذهن نوجوان کند و ترسان می شود. و باعث می شود که حتی تصمیم گیری های راحت را هم نتوانند به درستی انجام بدهند.

وقتی نوجوان درباره ی خودش مثبت فکر کند و مدام توانمندی هایی که دارد در ذهن خود مرور کند، باعث می شود تا با اشتیاق بیشتری به توسعه توانمندی هایش بپردازد. وبه جایگاه عالی از اعتماد به نفس در ذهنش برسد. زیرا نوجوان با دیدگاه مثبت به قضیه نگاه می کند. و می داند که مشکلات دائمی نیستند و او از پس مشکلات بر می آید.

معاشرت با افراد خوشبین

به نوجوانان یاد بدهیم که با افراد خوش بین معاشرت داشته باشند. وقتی نوجوان در گروه افراد خوش بین باشد وقتی بخواهد کار صحیح انجام دهد مثل درس خواندن، یاد گرفتن یک حرفه ،هنر  و کمک به والدین ، به جای مسخره شدن یا شنیدن حرف هایی از این دست که فایده اش چیست ، بی خیالش … که عمدتا کلمات منفی اندیشان است ،از سوی دوستانش تشویق می شود. و این در روند صحیح مسئولیت پذیری و افزایش اعتماد به نفس موثر است.

به نوجوان خود یاد بدهیم که مراقب سلامت خود باشد. و خودش را دوست داشته باشد. جسمی که قرار است سالها با او باشد به مراقبت احتیاج دارد. و وقتی نوجوان مراقب سلامتی جسمی و روحی خود باشد ، به صورت ناخوداگاه به تصمیمات او هم تاثیر می گذارد. و سعی می کند روابط سالمی با اشخاص سالم و پر نشاط داشته باشد . با دوست داشتن جسم خود و احترام به خودش  به اعتماد به نفس می رسد.

نوجوان ما وقتی با نگرش مثبت به اطراف خود نگاه کند . سعی می کند اشتباهات اطرافیان خود را ببخشد. و کمتر به پدر و مادر و دوستان خود سخت گیر باشد. زیرا نوجوان دریافته است که ممکن است خودش هم اشتباهاتی داشته باشد که درک این  موضوع باعث می شود  نسبت به اطرافیانش مهربان باشد. این نشان دهنده رشد اعتماد به نفس نوجوانان است.

به نوجوانان خود مذاکره برد برد یاد بدهید.

به نوجوانان خود مذاکره برد برد را یاد بدهید. وقتی نوجوان شما اعتماد به نفس خوبی داشته باشد به جای تحقیر کردن دیگران، دوست دارد که به آنها کمک کند و دیگران را هم مثل دوستان خود بداند. و این باعث می شود که روابط خیلی خوبی برای نوجوان شما ایجاد شود و همیشه در مسائل به دیدگاه برد برد برسد. زیرا با این دیدگاه دیگران هم مشتاق می شوند تا با نوجوان همکاری و دوستی داشته باشند و دوستی خوبی شکل بگیرد.

استرس و اضطراب و اعتماد به نفس نوجوانان

علت استرس و اضطراب نوجوان تان را دریابید. طی تحقیقاتی که اخیرا انجام شده است، نوجوانان نسبت به قبل بیشتر استرس و اضطراب دارند. که حتی باعث ایجاد تیک های عصبی در نوجوان می شود. اگر نوجوان نتواند خودش را تخلیه روانی کند و درباره مسائلی که باعث ترس ، ناامیدی و اضطرابش شده است با شما صحبت کند ممکن است که این نگرانی ها را به شیوه ی دیگری نشان بدهد. مثل کتک کاری با همسن و سالان یا پرخاشگری در خانه، یا تکان دادن دست و پای خود بصورت یک تیک عصبی…

گاهی نوجوانان بخاطر پیچیدگی احساسات شان که حتی خودشان به طور کامل آن را درک نمی کنند، ممکن است رفتارهای پرخاشگرانه ای در خانه داشته باشند. رفتارهای خشن آن ها را پررنگ نکنید و سریعا به مقابله به مثل نپردازید. همین که نوجوان  احساساتش را به این شیوه نشان میدهد یعنی توانایی درک احساسات خود را ندارد. و احتیاج به مراقبت و همدلی دارد.

برای همدلی و اعتماد به نفس نوجوانان آنها را نصیحت نکنیم

البته همدلی که باعث شود نوجوان به درک احساسات خودش برسد و حتی بتواند آنها را مدیریت کند. زیرا نوجوان در این سن از اینکه بخواهد مدام از طرف والدین و اطرافیان امر و نهی شود بیزار است و بیشتر به هم صحبت و دوست نیاز دارد.

از نوجوان خود بخواهید تا توانایی هایش را هر روز به خودش یاد آور شود. و حتی هر روز روی کاغذ توانایی هایش را بنویسد. تا از این طریق بتواند نکات مثبت درونی خودش را ببیند و اعتماد به نفسش را تقویت کند. نوجوان تان را تشویق کنید تا مطالعه کند. و از این طریق به افزایش اعتماد به نفس خود بپردازد تا بهتر بتواند در اجتماع ظاهر شود.

مظلوم نمایی یا فرار از کمبود اعتماد به نفس

به آنها یاد بدهیم که ضعیف بودن و نقش قربانی را بازی کردن تنها اعتماد به نفس نوجوانان را می کشد. و اینگونه هیچ وقت نمی توانند به جایگاه خوبی در زندگی برسند. اینکه بخواهند با مظلوم نمایی توجه بخرند و مدام از همه بنالند باعث می شود کم کم اطراف شان خالی شود. وقتی که به موفقیت نمیرسند از خانواده می نالند. از دوستانشان می نالند. از اجتماع می نالند. بدون اینکه در نظر داشته باشند که خودشان مسئول زندگی خودشان هستند. و باید علاوه بر پذیرفتن مسئولیت خود ، اعتماد به نفس خود را افزایش بدهند .

اگر والدین نسبت به نوجوانان خود سخت گیر باشند. برای هر تصمیم اشتباه و کار نادرستی که نوجوان انجام می دهد او را تنبیه کنند نوجوان دچار سرخوردگی و حس حقارت  می شود. و اگر این مسئله حل نشود ممکن است که باعث بروز دو رفتار در نوجوان بشود. که شامل پرخاشگری و یکدنگی باشد یا فرو رفتن در لاک خود و افسردگی که البته در هر دو صورت نوجوان ما دچار حس حقارت و افسردگی است.

سخت گیری والدین، کمال گرایی و اهمال گرایی نوجوان

نوجوانان در این سن احتیاج به تایید شدن دارند،که ممکن است دچار کمال گرایی بشوند و بخواهند تمام کارهایی که انجام می دهند بصورت کامل و دقیق باشد. چون احساس ناتوانی می کنند که هیچ کاری را بصورت کامل و دقیق بلد نیستند که انجام بدهند. دچار نوعی تنبلی و اهمال کاری می شوند که وقتی پای صحبت آنها می نشینی متوجه میشوی که چون می خواهند تایید شوند و بدون نقص باشند. مدام بدنبال انجام دادن کارهایی بدون نقص هستند و کوچک ترین ایرادی آنها را عصبی و سرخورده می کند.

پاداش دادن به کارهای درست نوجوان

وقتی که نوجوان کار درستی انجام می دهد ، به او پاداش بدهید. سعی کنید که این پاداش بیشتر بخاطر شخصیت او باشد. تا بداند که برایش ارزش قائل هستید و  به او یادآور شوید که هر زمان نیاز به کمک داشت شما هستید. و  در مواقعی که احتیاج به کمک دارد با حفظ حریم و شخصیت نوجوان او را دریابید و نوجوان تان را محترم بدانید. با پاداش دادن به نوجوان باعث تشویق و افزایش روحیه او می شوید و همچنان تلاش می کند تا فعالیت هایش را با دقت انتخاب کند. در انجام دادن امورش تصمیم های درست بگیرد.

کلام آخر

نوجوانی دوره ی حساس زندگی همه انسانهاست. نحوه ی برخورد دیگران با نوجوانان و به خصوص والدین بر اعتماد به نفس نوجوانان تاثیرگذار است. در این مقاله دیدیم که چه رفتارهایی باید با نوجوان خود داشته باشیم که اعتماد به نفسش بالا برود.

به نظر شما برای افزایش اعتماد به نفس نوجوانان چه اقدامات دیگری لازم هست؟